Choć Grzegorz Pleszyński to artysta aktywny na wielu polach – od sztuk wizualnych, przez działania performatywne, po muzykę – wystawa w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy koncentruje się głównie na jego malarstwie. Na prezentację składają się prace pochodzące z różnych serii, zrealizowanych w czasie ostatnich kilkunastu lat: Oddycham powietrzem, które namalowałem, Słyszę tylko drżenie skóry, Gdzie się podziali ci wszyscy ludzie czy Kwanty energii. Łączy je przede wszystkim to, że wyrastają wprost z towarzyszącego twórcy poczucia zanurzenia w świecie, a także doświadczeń konkretnych przestrzeni i miejsc – zarówno tych bliskich, jak i odległych geograficznie, eksplorowanych w czasie licznych podróży.
Pleszyński to artysta-nomada, z ciekawością i otwartością badający nowe miejsca i kultury. Na swoim koncie ma wyprawy na zachód i wschód Europy, do Izraela czy Australii, jednak kolosalny wpływ wywarła na niego niewątpliwie wizyta w Luandzie, gdzie trafił jeszcze przed pandemią, w 2019 roku. Wyobrażenie o pierwotnej, nieskażonej cywilizacją Afryce, z jakim przyjechał, rozmyło się w konfrontacji z wielkomiejskim sztafażem stolicy Angoli. Monumentalne budowle, dzielnice nędzy, zatłoczone drogi z morzem pędzących aut, zdegradowane środowisko naturalne. Imaginacje Pleszyńskiego na temat dziewiczej i niezgłębionej natury Czarnego Lądu legły pod ciężarem rzeczywistości. Jedyne ślady swych wyobrażeń artysta znalazł w tworzonej tam sztuce. „Napięte płótna obrazów drżą odchodzącą dziką Afryką” – wspominał po powrocie. I niemal natychmiast powziął zamiar malarskiego przepracowania własnych obserwacji, refleksji i fantazmatów.
W pracach tych nie znajdziemy konkretnych ludzi, pejzaży czy sytuacji – prędzej powidoki niedookreślonych fenomenów, odłamki form, cząstki energii miejsc. Naturalna, fizjologiczna skłonność do utożsamiania percypowanych form z realnymi kształtami każe jednak naszym oczom widzieć na tych płótnach zurbanizowane areały, przemysłowe dzielnice, postindustrialne ruiny, morskie nabrzeża, ogrodzenia z drutów kolczastych czy drogi oświetlone rzędami ulicznych latarni. Otwarte na różne skojarzenia i nienarzucające jednoznacznej interpretacji obrazy przywołują owo „afrykańskie drżenie” dzięki „strunom koloru”, jakimi są pokryte. Pleszyński przy ich tworzeniu wykorzystał bowiem charakterystyczną dla siebie technikę pracy ze strużkami farby spływającej zgodnie z zasadą kontrolowanego przypadku. Powstałe w ten sposób linearne układy wibrują, rezonują i brzmią w rytm i pod dyktando wrażeń artysty. Prace te nie chcą być niewolnikami iluzji – pozostają materialnymi obiektami, stanowiącymi zapis procesu swojego powstawania, który ma wymiar stricte fizyczny i cielesny.
Tworzone przez Pleszyńskiego malarstwo – zwłaszcza to będące pokłosiem odbytych podróży – swoje źródło ma w wielozmysłowych wspomnieniach twórcy, który zebrał je w konkretnym czasie i określonej lokalizacji. Dysonans między nimi a pierwotnymi wyobrażeniami na temat afrykańskiej rzeczywistości, a także poczucie jej ledwie naskórkowego poznania, pociągnęło za sobą chęć zanurzenia się w niej na nowo poprzez sztukę. W ukonstytuowanym w umyśle artysty mikrokosmosie czy „metropolii” ukształtowanej przez pamięć i wyobrażenia, Pleszyński nie tyle maluje powietrze, którym oddychał, ile oddycha powietrzem, które namalował…
Natalia Cieślak
Grzegorz Pleszyński – artysta i pedagog, absolwent Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jest stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2013, 2020) oraz wielokrotnym stypendystą Prezydenta Miasta Bydgoszczy. Swoje prace prezentował na licznych wystawach w Polsce i za granicą, m.in. w Izraelu (Tel Awiw-Jafa), Angoli (Luanda), Australii (Sydney, Melbourne), Rosji (Samara), Niemczech (Norymberga, Berlin, Duisburg, Düsseldorf, Kassel), a także we Włoszech, Belgii i Danii. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć artysty w obszarze upowszechniania kultury i sztuki jest „Antydepresyjna Szkoła – Tydzień Kolorów” – autorski projekt realizowany nieprzerwanie od 25 lat. Wzięło w nim udział kilkaset szkół i placówek oświatowych z Polski oraz zagranicy.
kuratorka: Natalia Cieślak
koordynatorka: Karolina Rybka
Początek 08.12.2026 (wtorek), godz. 18.00
ul. Gdańska 20
Koniec 14.02.2027








