Wykład z cyklu Bydgoskiej Akademii Sztuki.

Karol Śliwka (1932-2018) był niezwykle wszechstronnym artystą. Studiował na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (dyplom w pracowni prof. Eugeniusza Eibischa, 1959). Rysował, malował, rzeźbił, fotografował. W 1957 roku, na trzecim roku studiów, wygrał ogólnopolski konkurs na opakowanie papierosów. Ten sukces zdecydował o jego zainteresowaniu się grafiką użytkową. Powiedziałem sobie – wspominał w jednym z wywiadów – że chciałbym robić wszystko co związane jest z grafiką użytkową i robić to dobrze. Dzięki temu, że nie chodziłem na grafikę użytkową, to miałem swobodną głowę do tworzenia czegoś nowego. Ta forma mnie zupełnie pochłonęła, pokochałem ją i poświęcałem jej mnóstwo czasu. Uczyłem się sam, nie miałem przecież żadnego nauczyciela. Uznał, że grafika warsztatowa to sztuka dla sztuki, a grafika użytkowa to sztuka dla społeczeństwa.
Przez sześćdziesiąt lat współtworzył ikonosferę naszej przestrzeni publicznej. Projektował plakaty, albumy i książki, okładki płytowe, znaczki pocztowe, opakowania, a przede wszystkim znaki firmowe, marki towarowe i logotypy niezmiernie popularne, zadomowione w życiu codziennym i w naszej pamięci. Zaprojektował ok. 450 znaków graficznych, setki etykiet, opakowań, plakatów, znaczków od słynnej skarbonki dla PKO, logotypu Instytutu Matki i Dziecka, Biblioteki Narodowej, Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych, Wydawnictw Naukowo-Technicznych, Towarzystwa Przyjaciół Warszawy, Domu Towarowego „Smyk”, Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, firmy Adamed, opakowań czekolad „Jedyna”, „Amatorska”, „22 Lipca”, „Belwederska”, „Łazienkowska”, „Saska” i „Delicji szampańskich” dla Wedla, proszku do prania „Bis”, najpopularniejszych męskich kosmetyków czasów PRL-u marki „Wars” dla Polleny-Urody, papierosów „Syrena”, „Giewont” i „Morskie” po okładki płyt Karola Szymanowskiego, Zespołu Pieśni i Tańca „Mazowsze”.
Słynna skarbonka PKO, od nazwiska jej autora zwaną „śliwką”, pojawiła się w 1968 roku na plakacie promującym hasło „Październik miesiącem oszczędności”. Plakat zdobył złoty medal na III Ogólnopolskim Biennale Plakatu Polskiego w Katowicach (1970), a skarbonka na stałe znalazła swoje miejsce w świadomości Polek i Polaków.
Znaki graficzne, logotypy i plakaty wymyślone przez Śliwkę stały się codziennym elementem polskiego krajobrazu wizualnego i informacyjnego. Jens Müller, autor monumentalnej publikacji o historii projektowania graficznego „Logo Modernism”, wydanej w 2015 roku przez wydawnictwo „Taschen”, wymienił Karola Śliwkę jako jednego z ośmiu najważniejszych współczesnych twórców znaków graficznych na świecie. We wspomnieniach koledzy artysty opowiadają, że zazwyczaj nie brali udziału w konkursach, jeśli wiedzieli, że uczestniczy w nich Karol Śliwka – było bowiem pewne, że nie mają szans by wygrać z jego pomysłami. On o tych swoich wyjątkowych pracach mówił: Znaki, te małe dzieła graficzne zawierają w sobie ogrom treści, informacji, metafor, stanowią kwintesencję wiedzy o branży firmy i jej tożsamości. Tworzenie znaków to rysowanie słowa, które ma utkwić w pamięci. Ma być ozdobą i dumą grafika, dostojnym brylantem graficznym naszych czasów. Tak pojmuję tę sztukę.
Stworzył wielobarwny, wielowątkowy świat graficznych dzieł, służących na co dzień ludziom, o sporym ładunku liryzmu, subtelności i wrażliwości na realności życia. Z łatwością można odczytać ich przekaz, zawarte w nich informacje, rozwikłać przemyślną metaforę. Rozpoznawalne logotypy Karola Śliwki wyróżnia syntetyczna forma, wizualna finezja i harmonia warstwy treściowej z pomysłem graficznym i ich znakomite skorelowanie, oszczędność zastosowanej typografii. Pomimo upływu lat nadal są inspirujące, łatwe do rozszyfrowania i zrozumienia, wywołujące refleksje. I chociaż artysta posługiwał się najczęściej tradycyjnym warsztatem graficznym, w dobie elektronicznych gadżetów i technologicznych nowinek jego projekty po dziś dzień świetnie funkcjonują wokół nas. Dorobek artystyczny Karola Śliwki jest warty szczególnej uwagi, zainteresowania i zapamiętania.
Jerzy Brukwicki (1945) – krytyk sztuki, kurator wystaw, dziennikarz. Wieloletni szef warszawskiej Galerii Krytyków Pokaz. W latach 80. autor kilkudziesięciu wystaw niezależnych, m.in. Polska Pieta, Czas smutku, czas nadziei, Obecność, Przeciw złu, przeciw przemocy, pokazów indywidualnych Tadeusza Brzozowskiego, Wojciecha Kołyszki, Pawła Kowalewskiego, Jerzego Medyńskiego, Antoniego Rodowicza, Ryszarda Stryjeckiego, Andrzeja Wajdy i innych, grafiki „Solidarności”; redaktor i wydawca pisma o kulturze niezależnej „Wybór”, redaktor podziemnego tygodnika społecznego „Przegląd Wiadomości Agencyjnych” (PWA), współpracownik wydawnictw NOWA, Przedświt, Pokolenie.

20.11.2019, godz. 18.30
ul. Gdańska 20

wstęp wolny

Ważne: Strona wykorzystuje pliki cookies. W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności".